
Halide Edib, dusunce ve edebiyat dunyamizda daha cok yazar ve romanci olarak taninir. Diger yandan onun ozellikle Milli Mucadele donemindeki "asker" kimligi; daha sonra hakkinda yapilmis olan "resmi" suclamalara ragmen, yine de Cumhuriyet'in kaliplasmis resmi ogretisinde bir ovunc vesilesi olarak sunulur. Onu tartismali kimligi uzerinden, bir adim daha atarak degerlendirenler ise Halide Edib'i Turk modernlesmesinin oncu kadinlarindan biri olarak gorurken; Milli Mucadele doneminde savundugu goruslere ve belirli noktalarda aldigi tavirlara gore de reddeder. Onun yurtdisinda iken Kemalizme karsi yonelttigi elestiriler ve ozellikle "aptalca" buldugu sapka devrimi haric yapilan devrimlerin tumunu destekleyen ama bunlari demokratik ve liberal ortamda degil diktatorce yapilmasini elestiren gorusleri, donemin Gazi Pasa basta olmak uzere kimi yoneticilerini de fazlasiyla rahatsiz eder. Hulya Adak, Halide Edib ve Siyasal Siddet adli bu calismasinda ise tum bilinen ve genel olarak kabul goren goruslerin disina cikarak "ezber bozucu" bir bakis acisiyla bambaska bir Halide Edib portresi ciziyor. Adak, bunu "Ermeni Kirimi", "Diktatorluk" ve "Siddetsizlik" gibi bir anlamda netameli sayilan konu ve kavramlar uzerinden yaparken, Halide Edib'in cesitli eserlerinde dile getirdigi goruslerini, hayatinin degisik asamalarinda farkli zaman ve mekân kavramlarina bagli olarak degisebilen ikircikli tavir ve goruslerini de elestirel bir bicimde yorumlayarak carpici sonuclara ulasiyor. Ayrica Hulya Adak bu incelemeyi yorumlarken, Halide Edib'in siyasi dusuncelerini farkli turlerle (roman, otobiyografi, seyahatname, absurt tiyatro vb.) nasil ifade ettigini ve ayni zamanda ciftdilli bir yazar olarak degisik alanlarda yazarken, ifade edisinde gorulen "bicim degistirmis" kavramsal ogeleri ele aliyor. Ozellikle Osmanli doneminde Ermeni Kirimi uzerine yazdiklariyla Anglosakson okurlar icin yazdiklari arasindaki farklara deginiyor. Sabanci Universitesi ogretim uyesi olan Hulya Adak, gercek anlamda "e
Page Count:
192
Publication Date:
2016-01-01
No comments yet. Be the first to share your thoughts!