Het religieuze bouwen in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de 17de eeuw wordt gekenmerkt door een grote diversiteit en originaliteit. Als één der meest noordelijke territoria van Europa waar de Contrareformatie wordt ingevoerd, spelen deze streken vanaf de laatste decennia van de 16de eeuw immers de rol van laboratorium waarin een nieuwe religieuze architectuur moet worden ontwikkeld. De in deze bundel verzamelde studies belichten de complexe architectuurtheoretische discussies die in de Nederlanden, net zoals in Italië, rond de problematiek van de 'nieuwe kerk' werden gevoerd en het ingewikkelde proces dat voorafging aan het tot stand komen van nieuwe typologieën in de kerkenbouw tijdens de eerste decennia van de 17de eeuw. Vitruviaanse theorie, Italiaanse voorbeelden uit gravures en traktaten en niet in de laatste plaats, de traditionele bouwpraktijk met haar 'gotische' onderstroom spelen alle een rol in de achtergrond. Het réveil onder de aartshertogen Albrecht en Isabella betekent een sleutelperiode in deze ontwikkeling: de aartshertogen voeren immers een bewuste politiek van wederopbouw en vernieuwing, gevoed door contrareformatorische denkbeelden en gestuurd door hun voorkeur voor een welbepaalde, Italianiserende architectuur. Hun hofarchitecten zijn de bellissimi ingegni of hoogst ingenieuze architecten die in Rubens' woorden (1626) bijdragen tot grandissimo splendore van hun opdrachtgevers: Wensel Cobergher en Jacques Franquart. Ook de rol van de nieuwe Contrareformatorische orden, in de eerste plaats de jezuïeten, wordt in deze bundel onderzocht. Zij introduceerden een nieuw, modern kerktype in de Zuidelijke Nederlanden en vormden spoedig, naast het hof van Brussel, de belangrijkste verspreiders van de nieuwe vormentaal. Een uitgebreide verzameling architectuurtekeningen bewaard in hun archief geeft een unieke kijk op de toenmalige ontwerppraktijk en op de architecturale inspiratiebronnen van de orde. De studies hebben een verschillende ontstaansreden, maar